Sunday, December 10, 2023

6 Japanese Techniques to Transform Your Life

Have you ever felt stuck in your daily routine, yearning for a more fulfilling and purposeful life? The secret to such a transformation might not be as elusive as it seems. In Japan, a culture deeply rooted in mindful and intentional living, there exist time-tested philosophies and practices specifically aimed at enhancing life’s quality. These methods, or “Japanese Techniques for Life Improvement,” are more than just concepts, they are pathways to a profound personal evolution. In this blog, we’ll explore six remarkable Japanese techniques that can drastically enhance your life. From finding your true purpose to embracing the beauty of imperfection, each method offers a unique, transformative approach to happiness and wellbeing. Whether you’re a seasoned self-improvement enthusiast or just beginning your journey, these insights from the land of the rising sun promise to bring new dimensions of growth and fulfillment into your life.

Ikigai — Finding Your Purpose

Ikigai, the Japanese concept of finding one’s “reason for being,” merges what you love, what you’re good at, what the world needs, and what you can be paid for. This harmony is believed to lead not just to professional success but to personal fulfillment and longevity.

Researchers, including those from Tohoku University in Japan, have linked Ikigai to lower risks of cardiovascular diseases and extended life expectancy. But how does one discover their Ikigai? Start by reflecting on your passions, skills, societal needs, and potential earnings. This self-exploration can reveal a unique purpose that evolves over time.

Finding Ikigai is less about a single eureka moment and more about an ongoing journey of aligning your life with intrinsic motivation and a sense of contribution. Embracing this journey can significantly impact well-being, reflecting the transformative spirit of “Japanese Techniques for Life Improvement.

Kaizen — Continuous Improvement

The principle of Kaizen, or “continuous improvement,” is a cornerstone of Japanese philosophy, teaching the power of small, consistent changes. Initially applied in post-war Japanese manufacturing, this approach has widespread applicability, emphasizing gradual, sustainable progress rather than sudden, drastic shifts.

This method is about the accumulation of tiny, manageable improvements in our daily routines, whether in personal skills or professional tasks. A study at the University of California supports this, showing that small, consistent lifestyle changes can be more effective and sustainable than large, immediate ones. In the realm of personal development, this could mean learning a new language for ten minutes daily or decluttering one drawer at a time.

Kaizen’s beauty lies in its achievable simplicity. Even modest efforts, when regularly applied, can lead to significant, lasting transformations. By breaking down overwhelming tasks into smaller, more manageable ones, we can avoid burnout and maintain a steady pace of improvement, truly embodying the “Japanese Techniques for Life Improvement.

The Pomodoro Technique — Enhanced Productivity

Francesco Cirillo developed the Pomodoro Technique in the late 1980s. It’s a robust time management tool that greatly boosts productivity. The technique’s name comes from ‘pomodoro’, the Italian word for tomato. Cirillo named it after the tomato-shaped kitchen timer he used. The method involves dividing work into focused intervals of 25 minutes, followed by short breaks.

This technique is much more than an unusual productivity tip. It’s a proven method to sharpen focus and combat mental fatigue. “Pomodoros,” the name for these intervals, encourage a balanced rhythm of work and rest. This balance is key to maintaining high concentration levels and mental sharpness. Studies show that taking regular breaks can revitalize attention spans and elevate cognitive performance. This method helps to optimize productivity in a simple yet effective way, demonstrating the profound impact of frequent, short pauses in work.

Applying the Pomodoro Technique involves selecting a task, setting a timer for 25 minutes, and working uninterrupted until the timer rings. After this focused session, a short 5-minute break follows, with longer breaks after every four pomodoros. This pattern helps in managing tasks more efficiently, reducing the anxiety of an overwhelming workload, and increasing overall productivity.

Integrating the Pomodoro Technique into your daily routine could be transformative. By harnessing the power of focused bursts of work with regular breaks, you align with the principles of the “Japanese Techniques for Life Improvement,” crafting a more productive, less stressful work life.

Hara Hachi Bu — Mindful Eating

Originating from the Okinawan tradition, Hara Hachi Bu is a principle that means “eat until you are 80% full.” It stands as a stark contrast to the more common practice of eating until completely full or even overstuffed. This mindful eating concept is not just about portion control, it’s a deeper reflection of a balanced, aware approach to food.

Okinawa, where this practice is widespread, is renowned for having one of the world’s highest populations of centenarians. Studies suggest that this longevity may be partly attributed to dietary habits like Hara Hachi Bu. For instance, the Okinawa Centenarian Study highlighted the role of calorie restriction in the remarkable lifespan of Okinawans. By stopping at 80% fullness, one naturally reduces calorie intake, which has been linked to increased life span and reduced aging in various research studies.

Hara Hachi Bu goes beyond just eating less, it’s about listening to and respecting your body’s hunger cues. It encourages eating slowly and mindfully, allowing the body to register fullness, often achieved with smaller, more frequent meals. This habit not only helps in weight management but also improves digestion and energy levels.

Adopting Hara Hachi Bu can be a transformative step towards a healthier lifestyle. By practicing this principle, you align with the “Japanese Techniques for Life Improvement,” embracing a holistic view of health that extends far beyond mere dieting, and into a sustainable, enriching way of life.

Shoshin — Beginner’s Mind

Shoshin or “beginner’s mind”, is a concept from Zen Buddhism. It urges us to face life’s experiences with the curiosity and openness of a beginner. This mindset can be incredibly beneficial, particularly in creative and learning processes.

Studies in psychology highlight the advantages of this mindset. When people tackle problems like beginners, they often devise more innovative solutions. A fresh perspective, unclouded by preconceived notions and expertise biases, can lead to breakthroughs in understanding and problem-solving.

Embracing Shoshin means you’re always ready to learn, open to new possibilities, even in familiar situations. It keeps the mind agile and youthful, essential for continuous personal growth. This approach not only enriches learning experiences but also aligns with the transformative spirit of “Japanese Techniques for Life Improvement.

Wabi-Sabi — Embracing Imperfection

Wabi-sabi represents a fundamental aspect of traditional Japanese aesthetics, centering on the acceptance and appreciation of imperfection. This philosophy encourages finding beauty in the incomplete, impermanent, and imperfect aspects of life. Embracing wabi-sabi can lead to greater contentment, resilience, and a reduction in the stress caused by chasing perfection.

Research in psychology links the pursuit of perfectionism to various mental health challenges, including anxiety and depression. Striving for unattainable perfection can create a perpetual sense of failure and dissatisfaction. Wabi-sabi offers a counter-narrative, suggesting that there is elegance and grace in the flawed and incomplete.

Incorporating wabi-sabi into everyday life involves adjusting our perspective. It’s about celebrating the scars and stories behind an old, chipped vase or the uneven stitches in a handmade garment. This mindset fosters a sense of peace and acceptance, not only with objects but also with ourselves and our own imperfections. Living with a wabi-sabi mindset, we learn to embrace life’s imperfections and transient nature, discovering a more profound sense of beauty and tranquility.

Conclusion — Integrating Japanese Techniques into Your Life

To conclude, the 6 Japanese principles offer profound insights into living a better, more fulfilling life. These practices go beyond simple life hacks, providing ways to enhance overall well-being. From discovering profound purpose with Ikigai to learning the art of imperfection through Wabi-Sabi, each technique has the power to bring significant, positive change.

Backed by research and rooted in deep wisdom, these techniques are not just paths to increased productivity or healthier living, they’re gateways to a balanced and mindful existence. Even adopting a few of these practices can have transformative effects on mental health, work efficiency, and personal happiness.

As you pursue personal growth, these philosophies invite you to enjoy the journey itself, not just the outcome. By embracing these teachings with an open and willing spirit, you pave the way to a more balanced, enriched life. 

Sunday, September 17, 2023

Giải phẫu vùng đùi

 VÙNG ĐÙI

Bài giảng Giải phẫu học
Chủ biên: TS. Trịnh Xuân Đàn

VÙNG ĐÙI SAU
Vùng đùi sau (regio femoralis posterior) được giới hạn: trên bởi nếp lằn mông, dưới bởi một đường ngang trên nếp gấp khoeo 3 khoát ngón tay, bên ngoài bởi đường nối từ mấu chuyển to đến mỏm trên lồi cầu ngoài xương đùi, bên trong bởi đường nối từ bờ dưới khớp mu đến lồi cầu trong xương đùi. Từ nông vào sâu vùng đùi sau gồm có các thành phần:
1. DA TỔ CHỨC DƯỚI DA
Da dày, ít di động. Tổ chức tế bào dưới da dính chặt vào da và vào cân nông.
Trong lớp mỡ dưới da có tĩnh mạch, thần kinh nông; có nhánh của dây đùi bì ngoài, thần kinh bịt và dây đùi bì sau.
2. MẠC ĐÙI
Mạc ở đùi sau dày ở ngoài, mỏng ở trong có thần kinh đùi bì sau nằm dưới mạc tách nhánh ra nông cảm giác cho nửa dưới mông, mặt sau đùi cho tới tận khoeo.
3. CÁC CƠ
- Cơ nhị đầu đùi (m. biceps femoris). Gồm có 2 phần: phần dài bám vào ụ ngồi; phần ngắn bám vào giữa hai mép đường ráp xương đùi. Cả 2 phần xuống dưới hợp lại tới bám vào chỏm xương mác. Tác
dụng duỗi đùi, gấp và xoay ngoài cẳng chân.



Hình 3.15. Các cơ khu đùi sau - Cơ bán gân (m. semitendinosus): từ ụ ngồi tới phía trên mặt trong xương chày
- Cơ bán mạc (m.semimembranosus): nằm ở trong cơ bán gân, bám từ ụ ngồi, khi xuống tới ngang khớp gối thì chia làm 3 bó gân: một bó gân thẳng tới bám vào phía sau lồi cầu trong xương chày; một bó gân quặt ngang thì chạy ra phía trước, qua rãnh ngang tới bám vào đầu trước của rãnh này; một bó gân quặt ngược chạy ngược lên trên và chếch ra ngoài và ở sau khớp gối để
cùng với một dải gân của cơ sinh đôi ngoài tạo thành dây chằng khoeo chéo.
Tác dụng chung 2 cơ là duỗi đùi, gấp cẳng chân và xoay trong cẳng chân.
* Tóm lại: khu đùi sau có 3 cơ, gọi chung là cơ ngồi cùng, ở trên đều bám vào ụ ngồi xuống tới khoeo thì cơ nhị đầu chạy chếch ra phía ngoài tới bám vào chỏm xương mác, còn cơ bán gân, bán mạc thì chạy chếch vào trong tới bám vào phía trên mặt sau xương chày, chỗ tách xa của 3 cơ trên giới hạn nên phần trên của trám khoeo.
4. MẠCH THẦN KINH
Có các nhánh của động mạch đùi sâu (động mạch xiên) và thần kinh
ngồi.
4.1. Các nhánh của động mạch đùi sâu (động mạch xiên)
Từ động mạch đùi sâu (một ngành bên lớn của động mạch đùi, nuôi dưỡng hầu hết các cơ của đùi) phân ra các nhánh: động mạch nuôi cho cơ tứ đầu đùi; động mạch mũ trước; động mạch mũ sau và tận hết ở khu đùi sau bởi các động mạch xiên.



Hình 3.16. Cơ, mạch máu và thần kinh vùng đùi sau Thường có 3 động mạch xiên 1, 2, 3 chạy xiên qua vách cơ khép lớn ra sau (động mạch xiên 3 là nhánh cùng của động mạch đùi sâu); mỗi động mạch xiên lại tách ra ngành lên và ngành xuống nối tiếp với nhau. Nhánh lên của động mạch xiên 1 nối với động mạch mũ đùi trong và động mạch mông dưới;
nhánh xuống của động mạch xiên 3 nối với động mạch gối trên ngoài của động mạch khoeo tạo thành một chuỗi mạch kéo dài suốt từ mông cho đến tận khoeo ở mặt sau đùi.
4.2. Thần kinh ngồi (n. ischiadicus)
Thần kinh ngồi còn được gọi là thần kinh toạ hay thần kinh hông to từ khu mông đi xuống. Lúc đầu dây thần kinh ngồi nằm áp sát vào mặt sau cơ khép lớn, ở phía ngoài cơ nhị đầu. Ở 1/3 giữa đùi thì nằm trước phần dài cơ nhị đầu đùi, khi tới 1/3 dưới đùi thì nó nằm giữa cơ nhị đầu đùi ở ngoài và cơ bán mạc ở trong. Cơ nhị đầu đùi bắt chéo sau thần kinh ngồi từ trên xuống dưới từ trong ra ngoài nên được coi là cơ tuỳ hành của dây thần kinh ngồi ở khu đùi sau.
Thần kinh ngồi ở khu đùi sau tách ra các nhánh chi phối cho cơ nhị đầu
đùi cơ bán gân, cơ bán mạc và cơ khép lớn (cùng với dây thần kinh bịt).
VÙNG ĐÙI TRƯỚC
Vùng đùi trước (regio femoralis anterior) được giới hạn: trên là nếp lằn bẹn; dưới là đường ngang phía trên nền xương bánh chè hai khoát ngón tay; phía ngoài là đường kẻ từ gai chậu trước trên tới lồi cầu ngoài xương đùi; phía trong là đường kẻ từ sau khớp mu tới lồi cầu trong xương đùi.
Vùng đùi trước gồm có hai khu cơ: khu cơ trước là khu gấp đùi và duỗi cẳng chân gồm có cơ tứ đầu đùi, cơ may và cơ thắt lưng chậu. Khu cơ trong là các cơ khép đùi gồm cơ lược, cơ thon và 3 cơ khép. Hai khu này được ngăn cách nhau bởi vách gian cơ đùi trong (septum intermuscularis femoris medialis).
1. CẤU TẠO CÁC LỚP
Từ nông vào sâu gồm có:
1.1. Lớp nông
Lớp nông gồm có da, tổ chức dưới da trong đó có mạch thần kinh nông.
- Da mềm, mỏng, đặc biệt là vùng bẹn có nhiều tuyến bì (trẻ nhỏ dễ
viêm, dân gian thường gọi là hăm bẹn).
- Tổ chức dưới da có nhiều mỡ nhất là ở nữ. Trong tổ chức dưới da chứa mạch thần kinh nông:
+ Động mạch nông là các nhánh bên của động mạch đùi ở vùng tam giác
đùi xuyên qua mạc đùi ra nông.
+ Tĩnh mạch nông: có tĩnh mạch hiển lớn từ dưới đi lên ở phía trong đùi, tới bẹn đùi thì chọc qua mạc đùi (dưới dây chằng bẹn 3-4 cứu đổ vào tĩnh mạch đùi, trước khi chọc qua mạc đùi vào sâu tĩnh mạch nhận các nhánh bên nhỏ đi kèm theo động mạch nông
+ Bạch huyết nông: có từ 4-20 hạch tập trung ở vùng bẹn đùi và được chia làm 4 khu bởi đường ngang kẻ qua lỗ tĩnh mạch hiển và đường dọc theo tĩnh mạch hiển lớn.
• Hai khu dưới: các hạch nằm thẳng và nhận bạch huyết của chi dưới.
• Hai khu trên: các hạch nằm ngang:
Khu trên trong nhận bạch huyết vùng đáy chậu, hậu môn, sinh dục. Khu trên ngoài nhận bạch huyết vùng mông và bụng.
+ Thần kinh nông: là các nhánh cảm giác
• Nhánh đùi thần kinh sinh dục đùi (LI,II) tới đùi ở trước động mạch đùi cảm giác một vùng nhỏ dưới dây chằng bẹn.
• Nhánh sinh dục: thần kinh sinh dục đùi và thần kinh chậu bẹn (LI) theo thừng tinh tới cảm giác da bĩu (ở nam) hoặc môi lớn (ở nữ).
• Các nhánh bì của thần kinh đùi (LII, III, IV) chọc qua mạc đùi cảm giác da vùng trước trong đùi xuống tận đầu gối.
• Thần kinh đùi bì ngoài (nhánh sau ngành trước LII,III) xuất hiện dưới gai chậu trước trên cảm giác da vùng trước ngoài đùi.
• Nhánh bì thần kinh bịt (nhánh trước LII, III, IV) cảm giác da mặt trong
đùi
• Nhánh hiển thần kinh đùi: xuất hiện ở phía trong trên gối cảm giác mặt trong gối và cẳng chân.
1.2. Mạc dùi
Tương đối dầy, chắc bọc quanh đùi và tách ra hai vách gian cơ ngoài và trong tới bám vào đường ráp xương đùi.
+ Ở trên bám vào dây chằng bẹn.
+ Ở ngoài mạc đùi tách ra bọc cơ căng mạc đùi ở trên.
+ Dưới dầy lên tạo dải chậu chày tới bám vào lồi cầu ngoài xương chày và được bám vào xương đùi bởi vách liên cơ ngoài.
+ Ở trước đùi mạc bọc cơ may rồi tách hai lá ở bờ trong cơ may.
• Lá nông đi trước mạch đùi căng từ cơ may đến cơ khép dài.
• Lá sâu phủ lên cơ thắt lưng chậu và cơ lược rồi tới chập với lá nông ở
bờ ngoài cơ khép dài. Vậy các mạch đùi được bọc trong 1 bao mạc.
2.3. Lớp dưới mạc
Lớp dưới mạc hay lớp sâu gồm có các cơ và mạch thần kinh ở sâu.
2.3.1. Các cơ vùng đùi trước
Cơ chia thành 2 nhóm:
* Nhóm trước hay nhóm đùi (phần lớn do thần kinh đùi vận động) gồm các cơ:
- Cơ may (m. sartorius): là cơ dài nhất cơ thể, được bọc trong mạc đùi từ gai chậu trước trên chếch xuống dưới vào trong để bám vào mặt trong đầu trên xương chày. Động tác: gấp, dạng và xoay đùi ra ngoài. Gấp và xoay cẳng chân vào trong.
- Cơ tứ đầu đùi (m. quadriceps femoris): gồm 4 thân cơ
+ Cơ thẳng đùi (m. rectus femoris): bám từ gai chậu trước dưới, vành ổ
cối xuống mặt trước đùi.
+ Cơ rộng ngoài (m. vastuslateralis): bám từ mặt trước dưới mấu chuyển to đến 1/2 trên đường ráp.
+ Cơ rộng trong (m. vastusmedialis): bám vào mép trong đường ráp thớ
cơ vòng quanh xương đùi đi xuống dưới.
+ Cơ rộng giữa (m. vastus intermedius): bám vào mép ngoài đường ráp, mặt trước ngoài thân xương đùi.
Bốn cơ tạo thành khối cơ chính của mặt trước xương đùi xuống dưới chập lại thành gân bám vào bờ trên và hai bên xương bánh chè tạo thành gân bánh chè rồi tiếp tục xuống bám vào lồi củ chày tạo thành dây chằng bánh chè. Động tác duỗi cẳng chân. Riêng cơ thẳng đùi còn giúp gấp đùi.
Cơ thắt lưng chậu (m. illiopsoas): gồm hai phần
+ Phần thắt lưng gồm 2 cơ:
• Cơ thắt lưng lớn (m. psoas manh). Từ thân, mỏm ngang và đĩa gian đốt sống ngực XII và đốt sống thắt lưng I đến đốt sống thắt lưng IV.
• Cơ thắt lưng bé (m. psoas minor) từ thân, mỏm ngang đất sống thắt lưng I xuống tăng cường cho cơ thắt lưng lớn.
+ Phần chậu (m. iliacus) đi từ mào chậu và hố chậu cả hai phần đi xuống nằm giữa dây chằng bẹn và hố trước xương chậu chiếm phần ngoài khoang này tới bám vào mấu chuyển nhỏ xương đùi. Động tác gấp đùi vào thân hay gấp thân vào bụng, nghiêng phần thắt lưng.



 Hình 3.17. Các cơ vùng đùi trước * Nhóm trong hay nhóm cơ khép còn gọi là nhóm bịt do thần kinh bịt chi phối. Nhóm này gồm có 5 cơ xếp thành 3 lớp (nông, giữa và sâu).
- Lớp nông: có 3 cơ
+ Cơ lược (m. pectineus): từ mào lược xương chậu đến 1/3 trên đường ráp xương đùi. Tác dụng gấp, khép và xoay trong đùi.
+ Cơ thon (m. gracilis) hay cơ thẳng trong: từ bờ dưới xương mu đến phía dưới lồi cầu trong xương chày. Tác dụng gấp, khép đùi và xoay trong cẳng chân.
+ Cơ khép dài (m. adductor longus): hay cơ khép nhỡ từ góc mu đến
đường ráp. Tác dụng khép, gấp và hơi xoay trong đùi.
- Lớp giữa: có 1 cơ là cơ khép ngắn (m. adductor brevió) hay cơ khép bé từ dưới góc mu đến đường ráp xương đùi. Tác dụng khép và xoay ngoài đùi. Lớp sâu: có 1 cơ là cơ khép lớn (m. adductor mngnus) gồm 3 bó từ ngành ngồi mu, ụ ngồi xuống dưới hai bó trên bám vào đường ráp, bó dưới bám vào củ cơ khép cùng với xương đùi tạo lỗ vòng gân cơ khép. Động tác khép đùi, hai bó trên gấp và xoay ngoài đùi - bó dưới xoay trong đùi.
Các cơ khu đùi trong do dây thần kinh bịt chi phối (trừ cơ lược do thần kinh đùi và bó dưới cơ khép lớn do thần kinh ngồi chi phối).
2.3.2. Mạch, thần kinh
* Động mạch đùi (arteria femoralis)
- Nguyên uỷ: động mạch chậu ngoài đi đến phía sau điểm giữa dây chằng bẹn đối tên thành động mạch đùi. Động mạch đi ở mặt trước đùi và dần đi vào trong để chui qua vòng cơ khép đến động mạch khoeo.



1. Cơ may
2. Thần kinh đùi bì ngoài
3. Cơ thẳng đùi
4. Thần kinh cho cơ rộng trong
5. Cơ rộng trong
6. Ống đùi
7. Thần kinh hiển
8. Cơ khép lớn
9. Cơ khép dài
10. Tim mạch đùi
11. Động mạch đùi
12. Thần kinh đùi

Hình 3.18. 
Các cơ, mạch máu và thần kinh vùng đùi trước - Đường chuẩn đích từ điểm giữa dây chằng bẹn đến bờ sau lồi cầu trong xương đùi, cơ may là cơ tuỳ hành của động mạch đùi.
- Đường đi và liên quan: có thể chia làm 3 đoạn liên quan.
+ Đoạn đi sau dây chằng bẹn (nền tam giác đùi) khoảng trống giữa dây chằng bẹn và bờ trước xương chậu được chia ra làm 2 ô bởi dải chậu lược (một phần cân chậu) ô cơ ở ngoài, ô mạch ở trong. Trong ô mạch có động mạch nằm ngoài, tĩnh mạch ở giữa và bạch huyết bẹn sâu ở trong.
Cả 3 phần được bọc trong bao mạch đùi, bao này lại tách hai vách chia ra thành ô động mạch, ô tĩnh mạch và ô bạch huyết (ống đùi). ống đùi là điểm yếu của vùng bẹn thường gây thoát vị đùi.
+ Đoạn đi trong tam giác đùi (trigonum femorale) hay tam giác Scarpa: Là một khe nính tháp tam giác có nền được giới hạn bởi dây chằng bẹn ở trước, bờ trước xương chậu ở sau, đỉnh là nơi cơ may gặp cơ khép dài cách dây chằng bẹn kiếm và có 3 thành:
• Ngoài là cơ may và cơ thắt lưng chậu.
• Trong là cơ lược và cơ khép dài (khép nhỡ).
• Trước là mạc đùi có nhiều lỗ thủng cho mạch thần kinh qua (mạc sàng).
Trong tam giác đùi, thần kinh đùi nằm ngoài, động mạch đùi nằm giữa và tĩnh mạch đùi ở trong.

 



1. Thần kinh đùi bì ngoài
2. Cơ may
3. Dây chằng bẹn
4. Cơ thắt lưng chậu
5. Thần kinh đùi
6. Động mạch đùi
7. Tĩnh mạch đùi
8. Hạch bẹn sâu
9. Dây chằng khuyết
10. Ô bạch huyết (vòng đùi)
11. Các vách dọc của bao đùi.
12. Cung chậu lược

Hình 3.19. Thiết đồ cắt ngang đáy tam giác đùi
+ Đoạn đi trong ống cơ khép (canalis adductorius) hay ống đùi Hunter. Bắt đầu từ đỉnh tam giác đùi đến vòng gân cơ khép, có hình lăng trụ tam
giác hơi bị soạn vặn vào trong để bó mạch đùi từ khu trước chạy ra khoeo ở
sau. ống có 3 mặt.
- Trước trong là cơ may, dưới cơ may là mạc rộng - khép
- Trước ngoài: là cơ rộng trong.


1. Cơ thẳng đùi 12. Thần kinh bịt
2. Cơ rộng trong 13. Cơ thon
3. Cơ rộng giữa 14. Cơ khép ngắn
4. Cơ rộng ngoài 15. Cơ khép dài
5. Xương đùi 16. Tim mạch đùi
6. Cơ mông lớn 17. Động mạch đùi
7. Thần kinh ngồi 18. TM hiển lớn
8. Đầu dài cơ nhị đầu 19. Nhánh TK đùi
9. Cơ bán gân 20. ĐM đùi sâu
10. Cơ bán mạc 21. Cơ may
11. Cơ khép lớn
Hình 3.20. ết đồ cắt ngang qua 1/3 trên đùi (bên trái) - Sau là cơ khép dài (nhỡ) và cơ khép lớn.
Trong ống cơ khép có động mạch-tĩnh mạch đùi, nhánh thần kinh vận động cơ rộng trong và thần kinh hiển. Động mạch bắt chéo trước tĩnh mạch để vào trong tĩnh mạch. Thần kinh hiển lúc đầu ở ngoài sau đi ra trước vào phía trong động mạch để chọc ra nông ở 1/3 dưới ống cơ khép.


1. Thần kinh đùi bì trước
2. Cơ thẳng đùi
3. Cơ rộng ngoài
4. Thần kinh đùi bì ngoài
5. Cơ rộng giữa
6. Đầu ngắn cơ nhị đầu
7. Động mạch đùi sâu
8. Cơ căng mạc đùi
9. TK ngồi và các mạch xiên
10. Đầu dài cơ nhị đầu
11. Thần kinh đùi bì sau
12. Cơ bán gân
13. Cơ bán mạc
14. Tĩnh mạch phụ hiển
15. Cơ khép lớn
16. Tĩnh mạch đùi
17. Thần kinh bịt
18. Cơ thon
19. Cơ khép dài


Hình 3.21. ết đồ cắt ngang qua 1/3 giữa đùi (qua đỉnh tam giác đùi)
- Phân nhánh và vòng nối:
Trên đường đi động mạch đùi tách các nhánh bên.
+ Động mạch thượng vị nông: tách dưới dây chằng bẹn 1-2 cm xuyên qua mạc sàng hướng về phía rốn trong lớp mỡ dưới da nối với động mạch thượng vị dưới (nhánh của động mạch chậu ngoài).
+ Động mạch mũ chậu nông: tách ngang mức động mạch thượng vị nông đi về phía mào chậu trong mô mỡ dưới da, phân nhánh và tiếp nối với động mạch mũ chậu sâu (nhánh của động mạch chậu ngoài).


1. Cơ thắt lưng chậu
2,11. Động mạch đùi nông
3. Nhánh lên của ĐM mũ đùi ngoài
4,12. Động mạch đùi sâu
5, 13. Các nhánh xiên của ĐM đùi sâu
6. Nhánh xuống của ĐM mũ đùi ngoài
7. Cơ rộng ngoài
8, 14. Cơ khép dài
9. Mạng mạch khớp gối
10. Động mạch gối xuống
15. Động mạch mũ đùi ngoài
16. Động mạch mũ đùi trong
17. Cơ lược
18. Động mạch đùi
Hình 3.22. Các nhánh bên của động mạch đùi đoạn trong tam giác đùi + Động mạch thẹn ngoài thường có 2 động mạch thẹn ngoài trên và dưới đi ra nông hướng về vùng sinh dục ngoài phân nhánh vào bĩu (nam) môi lớn (nữ).
+ Động mạch đùi sâu: là nhánh chính của động mạch đùi tách dưới dây chằng bẹn 4-5 cm đi sau cơ khép dài (khép nhỡ) trước cơ khép ngắn (khép bé) và khép lớn để phân nhánh cấp máu cho hầu hết các cơ đùi. Động mạch đùi sâu tách ra làm 3 nhánh:
+ Động mạch mũ đùi ngoài: đi giữa cơ thẳng đùi và cơ thắt lưng chậu rồi chia 3 nhánh:
• Nhánh lên đi sau cơ thẳng đùi phân nhánh cho mặt trước đầu trên xương đùi và nối với động mạch mông trên.
• Nhánh ngang vòng quanh cổ phẫu thuật nối với động mạch mũ đùi trong, động mạch mông dưới và động mạch xiên 1.
• Nhánh xuống đi trước cơ rộng ngoài cấp máu cho cơ rộng ngoài, rộng giữa nối với động mạch gối xuống của động mạch đùi và gối trên ngoài của động mạch khoeo ở mạng mạch bánh chè.
+ Động mạch mũ đùi trong: đi giữa cơ lược và cơ thắt lưng chậu ra sau, vòng quanh cổ xương đùi, phân nhánh cho phần trên các cơ khép, ổ cối và
vùng sau khớp hông bởi các nhánh nông, nhánh sâu, nhánh ổ cối rồi tiếp nối với động mạch mũ đùi ngoài - mông dưới và xiên I.


1. Cơ rộng ngoài
2. Cơ căng mạc đùi
3. Đầu ngắn cơ nhị đầu
4. Thần kinh ngồi
5. Đầu dài cơ nhị đầu
6. Thần anh đùi bì sau
7.Cơ bán gân
8. Cơ bán mạc
9. Cơ thon
10. Tnh mạch hiển lớn
11. Cơ may
12. Gân cơ khép lớn
13. Thần kinh hiển
14. Mạc rộng khép
15. Động mạch đùi
16. Tnh mạch đùi
17. Cơ rộng trong
18. Cơ thẳng đùi
19. Cơ rộng giữa
Hình 3.23. Thiết đồ cắt ngang qua 1/3 dưới đùi + Các động mạch xiên: thường có 3 động mạch xuyên qua chỗ bám cơ khép ngắn và cơ khép lớn ra sau tách nhánh lên và xuống nối với nhau và nối với nhánh động mạch mũ đùi và nhánh gối trên ngoài.
+ Động mạch gối xuống từ ống cơ khép xiên ra nông đi xuống chia 2 nhánh:
Nhánh khớp nối với mạng mạch khớp gối.
Nhánh hiển xuống cấp máu cho da vùng cơ bụng chân phía trong.
* Thần kinh đùi (n. femoralis)
Là nhánh lớn nhất của đám rối thần kinh thắt lưng, do các nhánh sau ngành trước của các thần kinh thắt lưng LII,II,IV tạo thành. Đi trong rãnh của cơ thắt lưng chậu rồi chui dưới điểm giữa dây chằng bẹn (trong bao cơ thắt lưng chậu) xuống tam giác đùi ở phía ngoài động mạch và chia thành 3 loại nhánh.
- Các nhánh cơ: vận động cho cơ lược, cơ may, cơ tứ đầu đùi, một phần cơ khép dài.
- Các nhánh bì: chọc qua cơ may cảm giác cho mặt trước đùi.
- Thần kinh hiển: đi qua tam giác đùi vào ống cơ khép bắt chéo trước
động mạch rồi chọc ra nông chia làm hai nhánh:
+ Nhánh dưới bánh chè cảm giác da mặt trong gối.
+ Nhánh bì cẳng chân trong: cảm giác da mặt trong cẳng chân và một phần gót chân.



1, 12. Thần kinh dưới sườn (Th12)
2. Thần kinh chậu hạ vị
3, 9. Thần kinh sinh dục đùi
4. Thần kinh chậu bẹn
5. Thân thắt đùi bì ngoài
6. Thần kinh đùi
7. Thân thắt lưng cùng
8. Thần kinh bịt
9. Thần kinh đùi bì
10. Cơ thắt lưng
11. Cơ vuông thắt lưng
Hình 3.24. Thần kinh đùi và đám rối thần kinh thắt lưng
* Động mạch bịt (a. abturatorius)
Xuất phát từ 1 nhánh của thân trước động mạch chậu trong, đi xuống đùi qua rãnh bịt chia ngay ra làm hai ngành tận:
- Ngành trước đi ra trước, xuống dưới qua mặt ngoài màng bịt phân nhánh cấp máu cho cơ bịt ngoài, cơ lược, cơ thon và các cơ khép, cùng với các nhánh trước của dây thần kinh bịt và nối tiếp với động mạch mũ đùi trong.
- Ngành sau đi theo bờ sau lỗ bịt rồi vòng theo ngành xương ngồi nối với nhánh mông dưới và cho 1 nhánh ổ cối đi vào khớp hông tới chỏm đùi qua dây chằng tròn
* Tĩnh mạch bịt (v. obturatorius)
Xuất phát từ các cơ ở mặt trên trong của đùi, đi ngược chiều với động mạch cùng tên, chui vào chậu hông qua ống bịt, rồi ngược vào lên chậu hông theo động mạch để đổ vào tĩnh mạch chậu trong.
* Thần kinh bịt (n. obturatorius)
Được tạo bởi nhánh trước ngành trước thần kinh thắt lưng LII,II,IV đi ở bờ
trong cơ thắt lưng rồi cùng động mạch bịt qua rãnh bịt và chia thành hai nhánh trước và sau kẹp lấy bờ trên cơ khép ngắn. Thần kinh bịt tách nhánh vận động cho cơ bịt ngoài, cho 3 cơ khép, cơ thon, khớp hông, khớp gối và da mặt trong đùi trên khớp gối.
- Ngành trước đi trước cơ khép ngắn và sau cơ khép dài.
- Ngành sau đi sau cơ khép ngắn và trước cơ khép lớn.
Thần kinh bịt đi vào rãnh bịt chạy áp sát xương nên khi bị thoát vị bịt, thần kinh bị chèn ép gây đau vùng bẹn và vùng đùi trong.


1. Động mạch đùi
2. Thần kinh đùi
3. Động mạch đùi sâu
4. Thần kinh cơ rộng ngoài
5. Nhánh xiên ĐM đùi sâu
6. Thần kinh hiển
7. Nhánh trước thần kinh bịt
8. Nhánh sau thần kinh bịt
9. Thần kinh bịt

Hình 3.25. Động mạch đùi sâu và thần kinh bịt

Cơ đùi trước – Cơ tứ đầu đùi

 (Học viện Yoga Việt Nam) -Chỉ với một bài học về tiểu phẫu đơn giản, các bài tập Yoga đơn giản, và sự chú ý đến sự thẳng hàng trong các tư thế đứng, bạn hoàn toàn có thể giảm bớt những cơn đau đầu gối kinh niên của mình. Nếu như bạn đã và đang phải chịu những cơn đau đầu gối kinh niên, nếu đầu gối phát ra những tiếng kêu răng rắc khi bạn gập hoặc giãn gối, hoặc nếu chúng có xu hướng giãn ra quá mức, thì bạn có thể đã bị trật khớp bánh chè. Điều này có thể gây ra cơn đau đầu gối kinh niên phổ biến nhất và gây hại đến khớp gối vốn phát triển rất chậm theo thời gian.

Giãi phẫu vùng cơ và khớp đầu gối

Xương bánh chè được thiết kế để trượt theo đường rãnh trong xương đùi, và nó phải chuyển động trơn tru bên trong đường rãnh đó để thực hiện tốt trong các vận động. Nếu đi trật đường thì nó sẽ đè lên sụn bên dưới và làm đầu gối mất ổn định. Sự bào mòn và vết rách chính là lí do chính cho phẫu thuật thay thế đầu gối vốn được rất nhiều người tin là cần thiết bởi họ nghĩ sụn đã mất. Thế nhưng sự thật là sụn có thể phát triển lại dù quá trình đó diễn ra chậm chạp. Vấn đề chính ở đây là nếu như chúng ta không sửa lại sức đẩy không thăng bằng của các cơ bắp trên xương bánh chè thì chúng ta sẽ tiếp tục đè xuống sụn bên dưới nhanh hơn mức mà cơ thể có thể bổ sung lại.

(Giãi phẫu vùng đầu gối)

Nếu như bạn muốn giữ cho đầu gối của mình luôn hoạt động hiệu quả thì bạn cần phải tăng cường sức mạnh của cơ tứ đầu bên trong. Thực tế là những nhà trị liệu về thể chất xem những bài tập tăng cường sức mạnh của cơ bắp vốn bị bỏ quên này chính là chìa khóa cho sự phục hồi sau những tổn thương đầu gối. Vậy tại sao xương bánh chè lại đi trệch đường? Nguyên nhân chủ yếu nằm ở cơ tứ đầu, một nhóm gồm bốn cơ kết hợp với nhau bên trên gối tạo thành một gân cơ tứ đầu đơn lẻ. Gân này bao quanh và gắn với xương bánh chè, tiếp tục hạ xuống bên dưới nó giống như dây chằng thuộc bánh chè, nơi nó gắn với xương chày. Xương bánh chè thực hiện một chức năng vô cùng quan trọng. Gân cơ tứ đầu vượt qua xương bánh chè giống như một sợi dây thừng vượt qua cái ròng rọc, và xương bánh chè-giống như cái ròng rọc-tăng cường sức mạnh của cơ tứ đầu để duỗi thẳng chân lên 30%. Cùng với đó, hai bộ phận này hình thành nên “cơ cấu duỗi” để duỗi thẳng chân. Sự xếp lệch xuất hiện khi “dây thừng” của cơ tứ đầu sử dụng lực đẩy về một bên trên xương bánh chè “ròng rọc”, tạo ra ma sát trong cơ cấu.

Vai trò của cơ tứ đầu

Hatha yoga cung cấp rất nhiều thứ để có thể sửa lại được tình trạng lệch này; các tư thế đứng thực sự hiệu quả. Thế nhưng hãy nhớ rằng sự lệch của đầu gối trong rất nhiều động tác asana có thể làm tăng sự mất cân bằng dẫn đến chấn thương và có thể làm tồi tệ hơn các vấn đề hiện có thay vì giải quyết chúng. Tin tốt là sự thẳng hàng đúng đắn và trạng thái bình thường có thể đạt được một cách dễ dàng một khi bạn biết bạn đang chú ý đến cái gì. Cơ thể của chúng ta có thiên hướng mắc các chấn thương về cơ chế duỗi bởi các khớp hông rộng hơn gối trong các vị trí đứng trung lập. Hình dạng chữ Y tự nhiên của xương chân giúp cải thiện sự co rút thất thường của cơ tứ đầu cùng với các vấn đề như căng giãn quá mức của gối tạo ra những sự mất thăng bằng tự nhiên ngày càng tồi tệ hơn. Kết quả là, khi chúng ta muốn cơ tứ đầu tăng cường sức mạnh của chân, sự co rút thất thường lại có xu hướng đẩy xương bánh chè ra ngoài, nhờ vào lực đẩy mạnh hơn của cơ tứ đầu ở phía xa nhất. Cơ tứ đầu nằm sâu bên trong chịu trách nhiệm chính cho việc chống lại lực đẩy này. Cơ bắp này thường yếu không được tận dụng nhiều, trong khi cơ đùi ngoài lại khỏe hơn nên bị sử dụng khá nhiều. Vậy nên nếu bạn muốn đầu gối của mình khỏe mạnh, bạn cần học cách tăng sức mạnh của cơ tứ đầu sâu bên trong. Sự lệch về cấu trúc có xu hướng giới hạn cơ tứ đầu này hoạt động hợp lý, và thậm chí có thể làm nó yếu đi so với các cơ khác, khiến cho hoạt động với nó càng trở nên khó khăn. 

(Cơ tứ đầu ở đầu gối)

Các huấn luyện viên Yoga thường nhắc hãy “nhấc xương bánh chè lên” trong các tư thế duỗi thẳng chân để gắn với cơ tứ đầu và có vẻ là để bảo vệ đầu gối của họ khỏi tình trạng căng giãn quá mức. Thế nhưng nhấc xương bánh chè theo cách khỏe mạnh và cân bằng đòi hỏi tập trung cao độ, đặc biệt là nếu bạn đã có những vấn đề về đầu gối. Rất dễ để kiểm tra. Hãy ngồi hoặc đứng thẳng chân và bàn chân song song với nhau, sau đó khép cơ đùi để xương bánh chè được nhấc lên hoặc đẩy ra hông. Xương bánh chè của bạn có di chuyển lên thành một đường thẳng hay không, hay chúng lại di chuyển vào một góc ra bên ngoài đầu gối? Nếu trường hợp thứ hai diễn ra thì bạn cần tăng sức mạnh của cơ tứ đầu và học cách sử dụng chúng sao cho thật hợp lý. Điều này đem lại rất nhiều thử thách. Đầu tiên, rất khó để tìm và nhận dạng loại cơ này bởi bạn có thể cảm nhận được cơ tứ đầu chắc chắn nhất chỉ khi căng giãn 10 đến 20%. Vậy nên hãy tập trung để cảm nhận và thấu hiểu loại cơ nào làm gì. Thứ hai, sự lệch về cấu trúc không thể bị thay đổi có thể hạn chế hoạt động của cơ tứ đầu, và thậm chí có thể làm yếu chúng.

Cuối cùng, dù hoạt động với cơ tứ đầu có thể tránh khỏi căng giãn quá mức cho đầu gối, thực hiện điều này quá thường xuyên có thể vô tác dụng nếu như đầu gối vốn đã bị giãn. Do vậy, tránh giãn đầu gối đầu tiên là vô cùng quan trọng hơn là chỉ dựa vào các bài tập để ngăn ngừa.

Saturday, January 28, 2023

Người sở hữu 6 yếu tố này được khoa học chứng minh có khả năng thành công cao bất ngờ trong tương lai: Giáo sư Stanford chỉ ra 1 phẩm chất quan trọng

 

Không phải trí thông minh, sự chăm chỉ hay nghị lực, 6 khả năng này đều ít được chú ý đến nhưng lại vô cùng “lợi hại”.

Có rất nhiều quan điểm về những yếu tố làm nên thành công của một người như ý chí, trí thông minh phi thường, nghị lực hay khả năng phán đoán “đúng người đúng thời điểm”. Thành công trong tương lai có thể được dự đoán chính xác ở một mức độ nào đó nhờ vào những nghiên cứu khoa học trong một thời gian dài. 6 yếu tố giúp một người đạt được những thành tựu đáng ngưỡng mộ đã được các nhà nghiên cứu xác định trong những năm gần đây.

1. Khả năng trì hoãn sự hài lòng

Năm 1972, giáo sư Walter Mischel của ĐH Stanford đã công bố một nghiên cứu trong đó ông đưa cho trẻ em một chiếc kẹo dẻo và nói rằng nếu ai không ăn nó khi ông rời khỏi phòng, chúng sẽ nhận được cái thứ 2 khi ông quay lại. Ban đầu, nghiên cứu này chỉ nhằm phân tích về sự hài lòng bị trì hoãn, nhưng lại thu được nhiều khám phá thú vị hơn trong những thập kỷ sau đó.

Người sở hữu 6 yếu tố này được khoa học chứng minh có khả năng thành công cao bất ngờ trong tương lai: Giáo sư Stanford chỉ ra 1 phẩm chất quan trọng - Ảnh 1.

Giáo sư Walter Mischel. Ảnh: ASS

Nhà văn nổi tiếng James Clear đã tóm tắt kết quả như sau: Những đứa trẻ sẵn sàng chờ đợi viên kẹo dẻo thứ hai có điểm SAT và các thành tích học tập khác cao hơn, lối sống lành mạnh và tỷ lệ béo phì thấp hơn, có khả năng xử lý căng thẳng và kỹ năng xã hội tốt hơn (theo báo cáo của cha mẹ) so với những đứa trẻ ăn viên kẹo thứ nhất luôn. Việc kiểm soát sự bốc đồng đã mang lại cho những đứa trẻ này nhiều thứ, họ biết từ chối sự hài lòng trước mắt để theo đuổi những mục tiêu lâu dài và quan trọng hơn.

2. Tận tâm

Những người luôn làm mọi việc một cách tận tâm cũng là người sắp xếp cuộc sống có tổ chức và trách nhiệm. Họ luôn mong muốn kết quả tốt nhất trong công việc nên sẽ lên kế hoạch trước, nghiêm túc và kiểm soát cảm xúc tốt. Những đặc điểm này có tương quan “đáng kinh ngạc” với thành công. Nghiên cứu từ ĐH bang Florida (Mỹ) đã chỉ ra rằng sự tận tâm ảnh hưởng đến mọi thứ, từ mức lương của một người, sự hài lòng tại nơi làm việc, khả năng tìm và giữ công việc của họ cùng những yếu tố khác.

3. Có mạng lưới quan hệ rộng mở

Có mạng lưới mối quan hệ rộng mở là khi bạn kết giao với nhiều kiểu người khác nhau. Ngược lại, những người ở trong các mạng lưới khép kín gần như chỉ giao du với kiểu người giống họ và điều đó thực sự có thể gây ra những tác động tiêu cực lâu dài. Michael Simmons, cây viết của Forbes từng chia sẻ:

“Tháng 12/2013, tôi đã phỏng vấn Ron Burt, một trong những nhà khoa học về mạng xã hội hàng đầu thế giới. Anh ấy đã chia sẻ một biểu đồ làm thay đổi hoàn toàn hiểu biết của tôi về thành công. Điểm mấu chốt của thành công là gì? Theo nhiều nghiên cứu của anh ấy, việc sở hữu mạng lưới quan hệ rộng mở là yếu tố dự đoán tốt nhất cho sự thành công trong sự nghiệp.

Người sở hữu 6 yếu tố này được khoa học chứng minh có khả năng thành công cao bất ngờ trong tương lai: Giáo sư Stanford chỉ ra 1 phẩm chất quan trọng - Ảnh 2.

Trong biểu đồ, bạn càng đi xa về phía bên phải của một mạng lưới quan hệ khép kín, bạn sẽ chỉ quanh quẩn với những gì bạn đã biết. Bạn đi về phía mạng lưới mở, bạn càng tiếp xúc với nhiều ý tưởng mới. Những người bên trái thành công hơn đáng kể so với những người bên phải”.

4. Ham đọc sách

Người sở hữu 6 yếu tố này được khoa học chứng minh có khả năng thành công cao bất ngờ trong tương lai: Giáo sư Stanford chỉ ra 1 phẩm chất quan trọng - Ảnh 3.

Rất nhiều tỷ phú nổi tiếng như Munger, Buffett, Gates… là người ham đọc sách

Chưa kể thực tế việc đọc cho phép bạn liên tục tiếp thu thông tin mới, những kiến thức tinh hoa trong thời gian ngắn. Ví dụ bạn chỉ cần dành một tuần để đọc một cuốn sách chứa thông tin mà một chuyên gia đã mất cả đời để biên soạn. Duy trì việc đọc những cuốn sách chất lượng cũng là lúc bạn phát triển năng lực bên trong của chính mình với tốc độ theo cấp số nhân.

5. Từng thành công trong quá khứ

Hành động trong quá khứ là yếu tố dự báo tốt nhất cho tương lai, điều này cũng đúng đối với thành công. Những người trải qua những chiến thắng nhỏ sẽ tạo dựng được sự tự tin và động lực để tiếp tục tiến lên.

Tiến sĩ Arnout van de Rijt, người đã thực hiện một nghiên cứu về vấn đề này tại Viện Khoa học Máy tính Cao cấp tại Stony Brook, cho biết về mặt lý thuyết, thật khó để biết liệu hiệu ứng “thành công có tiếp tục sinh ra thành công” có tồn tại hay không.

Người sở hữu 6 yếu tố này được khoa học chứng minh có khả năng thành công cao bất ngờ trong tương lai: Giáo sư Stanford chỉ ra 1 phẩm chất quan trọng - Ảnh 4.

Tiến sĩ Arnout van de Rijt. Ảnh: ST

Để tìm hiểu xem thành công đến từ đâu, nhóm nghiên cứu của ông đã chia số người tham gia thành 2 nhóm. Trong đó họ trợ giúp cho một nhóm người, giúp nhóm này đạt được những thành tựu nhất định. Kết quả của nghiên cứu này, nhóm người được hỗ trợ trên tiếp tục thành công hơn những người còn lại.

Các nhà nghiên cứu đã sử dụng kết quả của nghiên cứu để làm nổi bật tầm quan trọng của "sự thúc đẩy nhỏ" ngay từ đầu và tầm quan trọng của sự hỗ trợ, can thiệp kịp thời từ bên ngoài với thành công của một người.

6. Sự kiên cường

"Grit" (sự kiên cường) đã trở thành một từ thông dụng trong những năm gần đây sau khi nhà tâm lý học người Mỹ Angela Duckworth phổ biến nó trong cuốn sách cùng tên. "Grit" cũng là một cách khác để nói về sự kiên trì.

Trong khi một số người cho rằng tài năng là bẩm sinh, nghiên cứu của giáo sư ĐH bang Florida (Mỹ) cho thấy tài năng thực sự là sự kiên cường, khả năng đối diện với mọi thử thách, khó khăn trong suốt cả cuộc đời. Yếu tố này hoàn toàn phụ thuộc vào việc thực hành của một người.

Người sở hữu 6 yếu tố này được khoa học chứng minh có khả năng thành công cao bất ngờ trong tương lai: Giáo sư Stanford chỉ ra 1 phẩm chất quan trọng - Ảnh 5.

Tiến sĩ K. Anders Ericsson. Ảnh: ST

Tiến sĩ K. Anders Ericsson đã kết luận từ nghiên cứu của mình: “Sự khác biệt giữa những chuyên gia và những người bình thường khác không phải là yếu tố bất biến như tài năng được di truyền. Thay vào đó, nó phản ánh nỗ lực có chủ ý trong suốt cuộc đời để cải thiện hiệu suất của họ”.

Theo Forbes